Thái Phương Anh (sinh 1987, Củ Chi) là huấn luyện viên (HLV) giọng nói, từng 14 năm làm phát thanh viên kiêm biên tập viên chương trình An Ninh TP.HCM trên HTV9 với quân hàm Đại úy. Chị 4 lần đạt danh hiệu MDRT, đã đồng hành cùng hơn 1.000 học viên vượt qua nỗi sợ nói trước đám đông. Câu chuyện của chị Thái Phương Anh có thể là lý do chị thêm kỹ năng giọng nói vào bộ kỹ năng của mình.
Bài này mình viết để kể chị nghe về một người phụ nữ đẹp, giọng hay, và tử tế. Một người đi từ cô bé run trước micro, thành người dạy hàng nghìn người khác tìm lại giọng nói của chính mình. Biết đâu, trong câu chuyện của chị ấy, chị bắt gặp chính mình. Và bắt gặp cả lý do vì sao kỹ năng giọng nói lại là thứ chị em nên thêm vào bộ kỹ năng của mình.
6 tuổi trước micro, và một lần run đến quên sạch bài
Có một cô bé 6 tuổi đứng trước chiếc micro của đài truyền thanh huyện Củ Chi. Đồng tiền đầu tiên trong đời, em kiếm được bằng chính giọng nói của mình.
Cô bé ấy là Thái Phương Anh (sinh 1987, Củ Chi). Bây giờ là huấn luyện viên (HLV) giọng nói, người từng 14 năm làm phát thanh viên trên HTV9. Nhưng mình muốn kể chị nghe về cô bé trước.
Có một lần, em đi thi kể chuyện về Bác Hồ. Bài thuộc làu, thuộc đến từng dấu chấm phẩy. Vậy mà bước ra sân khấu, chân run, tay run, tim đập thình thịch.
Micro chưa cất tiếng, mà cổ họng đã nghẹn. Em kể một đoạn thì quên sạch. Trí nhớ trắng xoá giữa cả hội trường đang nhìn. Và em phải xin kể lại từ đầu.
Chị đọc đến đây, chắc thấy quen. Cái cảm giác chuẩn bị kỹ đến đâu, đèn bật lên là tim đập, đầu óc trống rỗng. Là chuyên môn nằm trong đầu mà giọng không chịu ra. Là quay xong xem lại thấy nhạt, rồi xoá. Là mỗi lần định livestream (phát trực tiếp) lại viện cớ “hôm nay chưa đẹp, để mai”.
Nhưng đây mới là điều khiến mình trân trọng chị Phương Anh. Sau lần đó, em không trốn sân khấu. Em lao thẳng vào nó.
14 năm giọng vàng, và người phụ nữ mạnh khi không còn ai để dựa
Năm 18 tuổi, chị thi dẫn chương trình truyền hình HTV, mang về 3 giải, được báo chí đưa tin. Rồi 14 năm làm phát thanh viên kiêm biên tập viên chương trình An Ninh TP.HCM trên HTV9, quân hàm Đại úy. Chị học nghề từ những giọng đọc huyền thoại: cô Kim Tiến của VTV, cô Khải Hoàn của HTV. Từng nhịp lấy hơi, chị nhặt về như nhặt vàng. Năm 2022, ở tuổi 35, chị xuất ngũ để bắt đầu lại từ đầu.
Giọng chị hay không chỉ vì được rèn. Nó có hồn vì đi qua đúng những đêm không ai đỡ.
Chị kết hôn năm 2010, sinh bé Gold năm 2011. Đến 2016, cuộc hôn nhân khép lại. Đó là giai đoạn tối nhất. Ngày đi làm ở đài, tối về ngồi đóng hàng bán online tới khuya, đầu ngón tay ram ráp vì băng keo. Năm 2019, chị vượt cạn một mình, sinh bé Ruby. Câu chị tự rút ra sau tất cả: “Phụ nữ chỉ thật sự mạnh mẽ khi không còn ai để dựa vào.”
Chị còn 4 lần đạt danh hiệu MDRT, là giảng viên quốc tế một chương trình đào tạo trí tuệ cổ, 1 trong 5 dịch giả cuốn sách 658 trang về chữa lành, đã đặt chân tới 17 quốc gia. Vậy mà điều chị tự hào nhất không phải mấy tấm huy chương. Là hơn 1.000 học viên đã đi qua nỗi sợ nói trước đám đông cùng chị.
Có chuyên môn mà bật camera lên là tắt lửa
Kể tới đây, mình muốn dừng lại, quay ống kính về phía chị một chút. Vì mình đoán, đâu đó trong câu chuyện chị Phương Anh, chị bắt gặp chính mình.
Chị có nghề thật. Có thứ quý để trao đi. Vậy mà cứ chạm nút quay là tim đập nhanh, cổ họng khô khốc, giọng run rồi hụt hơi giữa câu.
Chị quay ở một góc bàn ăn. Hoặc mép giường trong phòng ngủ. Ánh đèn vàng vọt hắt xiên lên mặt. Xem lại thấy nhạt, thấy chưa ra mình. Ngón tay dừng một nhịp trên nút xoá, rồi xoá thật. Định livestream thì lại nghe chính mình mặc cả: “Hôm nay chưa đẹp, để mai.” Mà mai lại có cái cớ của mai.
Có khi chị đã đi học một khoá luyện nói. Học xong hào hứng lắm. Nhưng về nhà không có một góc nào để đứng lên tập lại mỗi ngày. Nên thứ đã học cứ nguội dần trong tay. Rồi chị ngại xuất hiện lúc nào không hay. Chuyên môn gom góp bao năm nằm im như tay nghề giấu trong ngăn kéo.
Mình hiểu cảm giác đó. Vì mình từng đứng đúng chỗ chị đang đứng. Và mình không nghĩ đó là lỗi của chị. Chị chỉ đang thiếu một chỗ đủ sáng để bước ra.
Nếu chị muốn hiểu vì sao một cô bé run đến quên bài lại thành HLV giọng nói, hành trình đầy đủ của chị Phương Anh nằm ở trang tôn vinh cuối bài. Mình để chị đọc sau. Giờ mình muốn gỡ từng nút thắt cho chị đã.
Kỹ năng giọng nói: kỹ năng chị em nên thêm vào bộ kỹ năng của mình
Để mình ngồi đây, chỉ cho chị từng nút thắt được gỡ ra sao.
Giọng run, hụt hơi khi lên hình? Cái chị thiếu không phải sự tự tin trời cho, mà là một môi trường và một chút kỹ năng để giọng có lực, có hồn. Góc quay nhìn lại thấy nhạt nên xoá đi? Một không gian ánh sáng tôn da, âm thanh sạch, bối cảnh gọn sẽ kéo tay chị về phía nút camera. Cái câu “hôm nay chưa đẹp, để mai” cứ lặp lại? Khi mọi thứ đã sẵn ngay trong nhà, chị bấm nút lúc nào cũng được. Cái cớ trì hoãn tự nó tan. Đi học nói rồi về nhà không có chỗ luyện? Chị cần một sân khấu riêng tại nhà, mở ra là tập được ngay, mỗi tối một chút.
Mình nói thật lòng: giọng nói là kỹ năng nền, luyện được, không phải năng khiếu trời cho. Bằng chứng sống là chị Thái Phương Anh. Cô bé sáu tuổi run đến quên sạch bài, giờ đã đi cùng hơn 1.000 học viên bước qua nỗi sợ nói trước đám đông. Nếu chị ấy làm được từ điểm xuất phát đó, thì chị cũng làm được.
Vậy một người phụ nữ đưa giá trị lên hình bền vững thì đi thế nào? Mình gói lại năm bước:
- Chọn một thông điệp chị thật sự muốn trao đi.
- Luyện giọng nói — hơi thở, nhịp, cảm xúc. Đây là kỹ năng nền, ai cũng luyện được.
- Dựng một không gian sáng tạo nội dung đúng chất mình: ánh sáng tôn da, âm thanh sạch, bối cảnh gọn.
- Xuất hiện đều đặn bằng video ngắn và livestream.
- Lắng nghe phản hồi, giữ nhịp, để sự tử tế dẫn đường.
Người đứng sau hậu trường: một không gian đúng chất khơi lại cảm hứng
Có một giọng nói đẹp thôi chưa đủ. Chị Thái Phương Anh còn cần một nơi để giọng nói ấy được cất lên mỗi ngày. Suốt một thời gian, chị vẫn xuất hiện, nhưng thất thường. Cảm hứng lên hình cứ chập chờn, vì góc quay tạm bợ chưa xứng với chất người của chị.
Rồi chị biết tới dịch vụ setup phòng sáng tạo nội dung của Onius. Và chị chọn.
Onius lặng lẽ dựng cho chị một studio (phòng quay) đúng chất mình. Ánh sáng tôn da. Âm thanh sạch, giữ trọn từng hơi thở và độ ấm trong giọng chị. Bối cảnh gọn gàng, đẹp lên hình. Cấu hình livestream gọn nhẹ, chỉ việc ngồi vào là bắt đầu, không phải loay hoay dây nhợ trước mỗi buổi quay.
Điều thay đổi không nằm ở con số. Nó nằm ở cảm hứng. Chị có thêm nhiều cảm hứng hơn để trao giá trị lên video và livestream. Xuất hiện đều đặn hơn. Tự nhiên hơn, như thể sân khấu ấy vốn đã thuộc về chị. Chính chị Phương Anh nói với mình:
“Nhờ có Onius hỗ trợ, chị đã có được góc livestream quay video thật sự ưng ý, giúp chị có rất nhiều niềm cảm hứng và sáng tạo trong công việc.”
Sau ống kính đó có Onius. Tám năm mình phát triển đội nhóm và đào tạo cộng đồng phụ nữ kinh doanh, ba năm livestream toàn thời gian, vận hành hệ thống chạy song song TikTok, Facebook, Shopee, YouTube trên cùng một máy. Mình đã đi qua đúng hành trình “ngại lên hình → sống được bằng nghề online”. Nên mình biết một không gian đúng chất có thể thắp lại cảm hứng thế nào. Nhưng mình muốn nói rõ: không gian đẹp chỉ là bệ đỡ. Thứ thật sự toả sáng vẫn là giọng nói tình cảm và tấm lòng tử tế của chị Phương Anh. Onius chỉ đứng sau hậu trường, kê cho vững cái bệ ấy.
Giá trị lớn hơn giá — khi giọng nói và không gian gặp nhau
Mình nói thẳng một điều. Cái giá đắt nhất của một góc quay tạm bợ không phải tiền. Là những tháng chị trì hoãn. Là chuyên môn nằm im trong ngăn kéo, trong khi ngoài kia có người đang cần đúng thứ chị biết mà không tìm ra chị.
Chị thử hình dung một buổi sáng. Chị mở điện thoại lên, định quay, rồi lại tắt. “Hôm nay chưa đẹp, để mai.” Cái “để mai” ấy nghe nhẹ tênh. Nhưng mỗi lần như thế, một người lẽ ra được chị giúp lại lặng lẽ đi qua. Đó mới là cái giá thật. Trả bằng người, không phải bằng tiền.
Còn thứ dựng nên thương hiệu cá nhân của một người phụ nữ chưa bao giờ là một video xuất thần. Là sự đều đặn. Nên khi một không gian đúng chất gặp một giọng nói được luyện tử tế, thứ chị nhận về không đong bằng tiền:
- Một sân khấu riêng ngay tại nhà, đèn bật lên là quay.
- Một giọng nói có lực, có cảm xúc — nói ra là người ta muốn nghe hết.
- Cảm hứng xuất hiện đều đặn, thôi lệ thuộc vào tâm trạng buổi sáng.
- Một thương hiệu cá nhân được nuôi lớn mỗi ngày, từng chút.
- Và sự tự tin ấy lặng lẽ tràn sang những góc khác của đời chị.
Những câu hỏi chị em hay tự hỏi mình trước khi bật camera
Mình không xinh, không giỏi nói thì lên hình làm gì?
Người ở lại vì giá trị chị trao, không vì gương mặt chị. Chị Phương Anh đẹp, giọng vàng, nhưng thứ giữ hơn 1.000 học viên là sự tử tế. Chị chỉ cần thật với nghề của mình.
Kỹ năng giọng nói luyện được không, hay trời cho?
Luyện được. Cô bé 6 tuổi run đến quên sạch bài giữa hội trường đã thành huấn luyện viên (HLV) giọng nói sau 14 năm ở HTV9. Hơi thở, nhịp, cảm xúc, tập mỗi ngày là có.
Nhà mình nhỏ, setup phòng sáng tạo nội dung được không?
Được. Một góc gọn, ánh sáng tôn da, âm thanh sạch là đủ để bắt đầu.
Mình lớn tuổi rồi, làm video có muộn không?
Không. Chị Phương Anh xuất ngũ ở tuổi 35 để bắt đầu lại. Muộn hay không nằm ở chỗ chị có bắt đầu hay chưa.
Chị Thái Phương Anh dạy gì, theo học ở đâu?
Chị dạy giọng nói, gỡ nỗi run trước đám đông. Chị có cẩm nang miễn phí “Làm Thế Nào Để Hết Run khi nói trước đám đông” tại https://phuonganhamara.com/het-run/.
Onius setup phòng sáng tạo nội dung là làm gì?
Là dựng cho chị một không gian quay đúng chất: ánh sáng, âm thanh, bối cảnh, cấu hình livestream gọn gàng. Muốn tìm hiểu, chị để lại lời nhắn cho Onius nhé.
Mình không hứa điều gì tuyệt đối. Kết quả tuỳ nỗ lực, thời gian và bối cảnh của mỗi người, không ai giống ai. Nhưng mình biết chắc một điều: mỗi ngày chị trì hoãn là một ngày chuyên môn của chị nằm im trong ngăn kéo, và một người lẽ ra được chị giúp lại lặng lẽ đi qua.
Nếu chị đọc đến đây, mình đoán trong chị đã có một điều muốn trao đi. Vậy thì bắt đầu đi chị.
🎯 Câu chuyện của chị Thái Phương Anh còn dài hơn thế. Đọc trọn hành trình một người phụ nữ đẹp, giọng hay, tử tế tại: https://phuonganhamara.com/thaiphuonganhlaai/
———
Ngọc — Founder Onius & Cataria. Mình có 8 năm phát triển đội nhóm và đào tạo cộng đồng phụ nữ kinh doanh, 3 năm livestream (phát trực tiếp) toàn thời gian, vận hành hệ thống livestream đa nền tảng song song TikTok, Facebook, Shopee, YouTube trên cùng một máy. Mình đã đi qua đúng hành trình “ngại lên hình → sống được bằng nghề online”, nên mình biết một không gian đúng chất có thể thắp lại cảm hứng thế nào.